PhD Palimpsests of Trauma and Resilience

Hoe speelt trauma de rol in de omgang met historische religieuze gebouwen? De PhD werpt nieuw licht op trauma in het stedelijke landschap en wie dit bewonen.

Hoe speelt trauma de rol in de omgang met historische religieuze gebouwen? Deze PhD-plek werpt nieuw licht op trauma in het stedelijke landschap en wie dit bewonen. 

Als PhD ga je onderzoek doen naar ‘Palimpsests of Trauma and Resilience: Religious Heritage Sites Through Conflict, Emancipation and Secularization’.

Wat ga je doen?

Het onderzoek is een deel van werkpakket 3 ´Reconstructing Pasts: Biographies of Traumascapes’ van het overkoepelende project “Traumascapes. Valuing, Negotiating and Sharing Sites of Trauma, Pain, and Loss” dat binnen de Nationale Wetenschapsagenda gehonoreerd is. De overkoepelende beschrijving van het dit project is als volgt:

“In het project Traumascapes: Valuing, Negotiating and Sharing Sites of Trauma, Pain, and Loss (2026-2032) verrichten interdisciplinaire teams van wetenschappers, samen met maatschappelijke partners, herinneringsgemeenschappen en burgerwetenschappers, onderzoek naar landschappen die geassocieerd worden met collectieve trauma’s die verankerd zijn in ons diepere verleden. Het project wordt gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) in het kader van het NWA ORC programma “Plaatsen van Waarden; contextbewust onderhandelen over de toekomst van historisch beladen plekken”. Traumascapes beoogt de ontwikkeling van nieuwe benaderingen om de complexe geschiedenis van deze landschappen en hun uiteenlopende waarden en betekenissen voor groepen in de samenleving completer in beeld te brengen en beter te begrijpen. Daarbij wordt experimenteel te werk gegaan, o.a. met toepassing van de uitvoerende kunsten, en ligt de nadruk op verbindende formules voor dialoog, waardering, verwerking, presentatie en beheer.

Het onderzoek wordt georganiseerd in voorbeeldprojecten, zoals de voormalige koloniale plantages van Suriname, de kustlandschappen van Bonaire, het gaslandschap van Groningen, plaatsen van Joods leven in Nederland, Westerbork, het religieuze erfgoed van Zuid-Nederland en Makassar (Indonesië). De bij het project betrokken onderzoekers hebben een achtergrond in o.a. geschiedenis, archeologie, sociale psychologie, bestuurskunde, cultuurwetenschappen en ruimtelijke planvorming en ontwerp. Het consortium bestaat uit 22 partners, waaronder 12 Nederlandse universiteiten, en kent een sterke nadruk op uitwisseling en gezamenlijke reflectie. In dat kader zal de kandidaat deelnemen aan regelmatige project brede workshops en bijeenkomsten.”

Binnen dit verband is het doel van het werkpakket het bijdragen tot beter begrip van de verschillende ontwikkelingen, actoren en factoren die tot het ontstaan van een ‘traumascape’ bijgedragen hebben. Hieronder vallen onder meer intergenerationele aspecten, het ontstaan van herinneringsculturen, de diversiteit aan perspectieven op en ervaringen met een ‘traumascape’, de impact van beleid en ruimtelijke planning op zo een plek, de relatie tussen menselijke en niet menselijke actoren, de in- en uitsluiting van belangengroepen.

De PhD positie draagt bij aan volgende onderzoeksdoelen: binnen het werkpakket richt deze PhD positie zich onder de titel ‘Palimpsests of Trauma and Resilience: Religious Heritage Sites Through Conflict, Emancipation and Secularization’ op religieuze ‘traumascapes’, specifiek op drie ‘sites’ in Utrecht (de voormalige huiskerk Maria Minor aan Achter Clarenburg), het complex van voormalige huiskerk en huidige kathedraal St. Gertrudis (Willemsplantsoen) en de kerk van St. Jacobus (aan de Bemuurde Weerd). Deze plekken zijn ‘palimpsesten’ van trauma’s en daarom geschikt voor onderzoek naar trauma in relatie tot religieus erfgoed. 

Lagen van trauma die hierbij horen zijn onder meer de Reformatie, interne conflicten (en excommunicaties) binnen de katholieke traditie en de opkomst van de secularisatie (één gebouw is nu een woonhuis een ander een bar en een derde een conferentiecentrum, terwijl een vierde als kerk functioneert). Dit houdt zowel historisch onderzoek in als ook onderzoek onder contemporaine gebruikers of mensen die deze gebouwen in het recentere verleden gebruikt hebben en dit gebruik moesten opgeven (twee kerken werden in het nog levende verleden aan de eredienst onttrokken). Bijzondere aandacht heeft hierbij de religieuze dimensie van de gebouwen en hun (voormalige) gebruik.

Binnen het Departement Filosofie en Religiewetenschap maakt de PhD positie deel uit van de onderzoeksgroep Religiewetenschap.

Wat breng je mee?

• Je hebt, voorafgaand aan de start van deze aanstelling, een Master afgerond in Religiewetenschap, theologie, geschiedenis of een aanverwant vakgebied waarop aantoonbare expertise en onderzoekvaardigheden verworven zijn;

• Je hebt een excellent track record en onderzoekvaardigheden (passend bij de fase van je carrière) en uitstekende, academische schrijf- en presentatievaardigheden;

• Je hebt affiniteit met religiewetenschappelijke en godsdiensthistorische vraagstukken en hebt een open onderzoeksinstelling;

• Je bent geïnteresseerd in interdisciplinair onderzoek dat religiewetenschappelijke en godsdiensthistorische analyse koppelt aan andere relevantie disciplines en maatschappelijke vraagstukken;

• Je kunt zowel zelfstandig werken als ook goed samenwerken, en beschikt over goede organisatie- en communicatieve vaardigheden;

• Je hebt uitstekende beheersing van de Nederlandse taal (mondeling en schriftelijk).

• Je staat positief tegenover, en bent bereid om, les te geven in de religiegeschiedenis of een aangrenzend vakgebied.

Wat bieden wij?

• een tijdelijk functie voor 18 maanden, met - bij goed functioneren - uitzicht op een verlenging van 30 maanden (4 jaar in totaal);
• een positie van 1,0 fte met een bruto maandsalaris van minimaal € 3.059,-tot maximaal € 3.881,- bij een fulltime dienstverband (schaal P van de cao Nederlandse Universiteiten);
• 8% vakantiegeld en een eindejaarsuitkering van 8,3%;
• een pensioenregeling, gedeeltelijk doorbetaald ouderschapsverlof en flexibele arbeidsvoorwaarden op basis van de cao Nederlandse Universiteiten.

Naast de arbeidsvoorwaarden die zijn vastgelegd in de cao Nederlandse Universiteiten biedt de Universiteit Utrecht ook een aantal eigen regelingen. Denk hierbij aan mogelijkheden voor professionele ontwikkeling, diverse verlofregelingen en een aantrekkelijk aanbod op het gebied van sport en cultuur. Bovendien kun je via het Keuzemodel Arbeidsvoorwaarden zelf je arbeidsvoorwaarden uitbreiden of aanpassen. Zo stimuleren we je graag om je te blijven ontwikkelen. Kijk voor meer informatie op werken bij de Universiteit Utrecht.

Over ons

Een betere toekomst voor iedereen. Die ambitie motiveert onze wetenschappers bij hun toponderzoek en het geven van inspirerend onderwijs. Bij de Universiteit Utrecht werken diverse disciplines intensief samen aan maatschappelijk belangrijke thema's. Onze focus ligt op Dynamics of Youth, Institutions for Open Societies, Life Sciences en Pathways to Sustainability. Sharing science, shaping tomorrow. 

Aan de faculteit Geesteswetenschappen zijn ongeveer 1.100 medewerkers en 7.000 studenten verbonden. De faculteit omvat vier kennisdomeinen: filosofie en religiewetenschap, geschiedenis en kunstgeschiedenis, media- en cultuurwetenschappen en talen, literatuur en communicatie. Met het onderwijs en onderzoek op deze gebieden wil de faculteit bijdragen aan een beter begrip van Nederland en Europa in een sterk veranderende maatschappelijke en culturele context. De enthousiaste en betrokken collega's en de uitstekende voorzieningen in de historische binnenstad van Utrecht, waar de faculteit is gehuisvest, zorgen voor een inspirerend werkklimaat.

De faculteit streeft naar diversiteit onder haar medewerkers en studenten en zet zich in om een veilige en inclusieve omgeving te creëren voor iedereen, zoals te lezen is in het Equality, Diversity and Inclusion-beleid van de Universiteit Utrecht.

De kernwaarden van de faculteit Geesteswetenschappen zijn professionaliteit, transparantie, verantwoordelijkheid, verbondenheid en veiligheid. Deze waarden gelden voor iedereen en we houden ze hoog, in ons werk en in onze communicatie met elkaar en naar anderen. 

In het departement Filosofie en Religiewetenschap komt expertise op het vlak van historische, literaire, antropologische en conceptuele aspecten van religie samen. Het vormt daarmee een inspirerende interdisciplinaire omgeven voor religiewetenschappelijk onderzoek en staat nationaal en internationaal goed aangeschreven.

Meer informatie

Neem voor meer informatie contact op met prof. dr. Peter-Ben Smit via [email protected] 

Wij verzorgen zelf de werving voor deze vacature. Acquisitie wordt niet op prijs gesteld. 

Sollicitatie

Als Universiteit Utrecht willen we een thuis zijn voor iedereen. We waarderen medewerkers met diverse achtergronden, perspectieven en identiteiten, onder andere op het gebied van culturele, religieuze of etnische achtergrond, gender, seksuele oriëntatie, functiebeperking of leeftijd. We streven naar een veilige en inclusieve omgeving waarin iedereen kan floreren en waaraan iedereen kan bijdragen.

Screening op kennisveiligheid kan onderdeel uitmaken van de selectieprocedures voor wetenschappelijk personeel. Dit doen wij onder meer om ongewenste overdracht van gevoelige kennis en technologie te voorkomen. 

1. Een motivatiebrief van één pagina, waarin je aangeeft waarom deze functie interessant voor jou is, hoe je ervaringen tot nu toe je hebben voorbereid om dit onderzoek uit te voeren, en overige relevante informatie over zaken die jou geschikt maken voor deze positie;

2. Een curriculum vitae van maximaal 3 pagina’s;

3. Een onderzoeksopzet van 1 pagina, waarin je jouw ideeën schetst over hoe je het hier genoemde onderzoek zou willen uitvoeren;

4. Een voorbeeld van iets dat je geschreven hebt van max. 20 pagina’s (bv. een hoofdstuk van je masters thesis);

5. Diploma’s en cijferlijsten van alle relevante (academische) opleidingen. 

Je kunt de gevraagde stukken bij 2, 3 en 4 (in die volgorde) als één pdf bijvoegen in het veld ‘CV plus publicatielijst’. Referentie-brieven hoeven in deze fase niet te worden bijgevoegd. 

Heb je interesse om te solliciteren? Stuur je motivatiebrief en cv toe via de sollicitatieknop.

De sollicitatiegesprekken zullen waarschijnlijk plaats vinden op 15 juni 2026.

De startdatum van de aanstelling is 1 september 2026.